Vasa Museum

Romani chib

O Vasa si kai traisarda ande e lumia de kathar o 17 shela. Ai si les mai buot sar 95 prosenutori anda e historia arakadi, Ai jek 100 jeli kai si skultipime (skullpturer) , o Vasa si jek andal mai bare mangimata ai o mai baro torismo ande lumia.

O paraxodo sikavenles sar sas ando museum ando stockholmo kai si ando kehr inja astahardo pasha le levtji ai pasha je kresturanto 1 klasa. O filmo kathar o Vasa sai dikelpe pe 16 shiba. o museum kathar anel mai buot narodos sar le kaver museum ande skandinavia. ferdi anda kodjia kerel te jas ai te visits o Vasa.

O BARAXODO KAJ TASOLO

Ando berch 1628 dechto dejes haj o åchtoto sjån. Toda pe jek baro baraxodo kaj jal pe barval haj våj sas marimasko haj godo noma tasolo po than, kaj terjon på than le baraxodi. Saste mekel o than le stockholmosko kothe kaj terdjon le baraxodi,noma tasolo po than. Gado paraxodo sas noma nevo gerdo, haj tode leske o anav Vasa pala o amperato  kaj sas ande i vitsa e Wasa, le kompanjasko marimasko tiari.  Te markin e okasiona ai te salutin le dine puske andhal puski kai sas kerdo ferdi pe kodjia sama po porto le paiesko.

Sar o baro paraxodo  lokores jalas karing o porto le paijesko,avili jek tjuda barval. O Vasa asbado sas ma vortosailo korkoro.  Jek duito barval ingerda le paraxodos pe peski rig. O pai da andre katar e gropa le kanonogi. Ai o Vasa tasadilo, da duma 30 jenenge vai mai buot amburim 50 vai 150 butjaria le paraxodoske. Ande vriama ambuorinm 333 bers mai anglal sar te thol o Vasa e vedjara le jeseski mai.

MAI JEK  DATA ARAKLO

Anders Franzen, jek privato roditori, lape te rodel pala o Vasa ande le bers 1950. De kathar leske terne bers sas leske interesanto le kotora kai ashenas katar le paraxodoria kai sas pasha leske njamongo ker ando stockholmosko pai.

Jek paraxodo tjigno kai bushol Teredo navalis, kai chasarda kash ando pai o londo,  Te na troman te naken kataharo pai  o bontuime anda Baltic. Anders Franzen penda kadala vorbi pe e fakta kodole paraxodonge kai xasaile, ai ando bers 1956  arakla o paraxodo Vasa.

BARO PE PESKI VRIAMA

O Vasa sas anzardo ando stockholmo tela o vas le o njamso kai kerelasle paraxodori o Hendrik Hybertsson.

Les sas ajuotori kathar o kashtari,skulptori,maklitori, voijagari, mortjiari, sastjiari, ai buot kaver buotjiaria. Sa ande jek than sas opral le 100 manuosh kai kerenas buotjipe Vasa.

O paraxodo sas anzardo pe e vorba kathar o anperato le svedosko Karl II Gustav. E costruktiona la pashte dui bers. Le paraxodos sas trin masti,kai ingrenas le paraxodos, misurilas 52 meteria kathar o masto ji tele ai 69 meteria kathar stem ji kai e cherai, ai kenterilas 1200 tonori. Kana sas gata sas vo o mai shukar paraxodo kai kerdilape.

SO SAS KAI NAS MISTO

Adjes sai kalkulis exakto sar jek paraxodo truobul te avel kerdo pe vorba te avel le paieske vorta. Ande le 17 shelasas le skafidja kai misurinas kai arakle ke keran buotji misto mai anglal. Janas pal le dukomentori porane ke le planori kathar e Vasa paruodesas sar jalas e buotji po paraxodo.

O aperato kamelas maibuotsar normal puski po paraxodo. kode sikavel ke e dimansiona kai sas le paraxodoski kodo kai sas lesko paraxodo latai mai borardjala. Vo sas kerdo ande bari struktura, sas les dui planori ferdi le puskenge. Ta opre sas o paraxodoperdo bare bach kaiservinas le paraxodoske te inkereles po pai. Ma o Vasa sas paro, ke kodola 120 toni inkerelas nas dosta.

SOSTAR SAS O VASA VASDINO

O Vasa kerdilo pe jek andal le svedoske mai lashe paraxodoria. Inkrelas 64 kanonori buot andal lende sas 24-renge (le plomburi 24 pound vai opral le 11kili). Le svedos siles bish paraxodori marimaske, ma tji jek kai sas kadia buot  vai kadia pare armi ai puski po Vasa.

O Vasa trobolas anburim te jhal ande e polska, kaisas le svedoske dushmano numero 1 buot bers. Antuntji porontjilas kathar o amperato Sigismund, vero kathar le svedosko aperato ( len sas le sa jek papo ). O Sigmund sas jek data baro po svedo ma lineles tele pala lesko patjamos kai sas katoliko.

PALA KANA VASDINISAILO O VASA

Pala buot preparationa ai buot bers anklisti e Vasa opre anda pai ando april 24 1961. Akana puoshen so ashila anda leste. jek paraxodo kai sas tela pai kadia buot vriama nastilpe de mokenla bi lashardi. Ande kodia vriama padjhol o kash ai perel ande kotora.

Shodenas pai po Vasa ji kai le kaver kai sas expertori kerenas buotji te araken jek metoda kai inkerel le paraxodosko kash. E jela kai inkerelas sas o polyethyleneglycol (PEG) Jek paiesa amime vaxo kai lokores jhal andre ando kash, ai lel o than le paiesko. Te shores le drabesa kai buoshol (PEG) inkerel buot bers.

LE SKULPTURI

Ferdi kathar o Vasa opral le 14,000 kash amime arakline, ande kodo 700 skulpturi. Arakadesas jek po jek ai thodele palpale pe lengo platsho orginalpo paraxodo. e buotji si te roden sar te thon palpale sa le kotora sar jek puslo.

Le marimaske paraxodoria ande le deshueftashela nas ferdi marimaske, ingerenas palatzuri. Le skulpturi arakle si le marki kathar ramomos ai maklimos. Oanaliso moderno sikavel ke makle sas anda kuloro garish kai ditjhol palal lolo. Le skulpturi represantin leonori, biblake manuosh bare, le eprororia romni, le paieske jigenji, grekiska semnoria ai buot kaver. E buotji sas te bariaren le svedoski monarkia ai te sikaven e zhor, e kultura, ai e ambitia katar e politika.

SAR MIASHOL O VASA ADJES?

Sama lino ai arakado inke len sama. Te inkren les kadja misto trubuol te avel e klima vorta stablo. Kana o paraxodo nas lashardo misto ai vortome, kerdjila le kash kale . So inker da les ferdi sas le palia. E polusiona ando pai kerda buot zhalsaro kai geloandre ando kash. Adjes o zhalsaro sai kerdjhol oxijeno sar e forma nitrivono tai zhalsaro. O zhalsaro atakil o kash, ai nai misto le narodoske kai aven te diken o museum. rodipete sai konservin o paraxodo vasa longo
vrima inke jhal.

VASA E MASHINA LA VRIAMAKI

Kana o Vasa thasolo, e vriama sas parome. So sas o skepime ando 1961 sas jek kotor bi asbadoandel le bers 17chela. Sako andal mi objektori kai araken si la laki historia. Maskar lende si ferdi le kokala katar le marini,aisa so sas lepo paraxodosko matrialo.

Maskar e tjik tai e pov e kovli ta tele ande Vasa le skepitoria arakle le shov paraxodoria kai nas ande e vriama katar o dizastro. Kodola si le mai porane paraxodori ande lumnia ai keren sar tjides o bumbako te konservinle. Rodipe te araken mai inke jhal. Buot andal spesial objektori plasimele andel museum, kai anel palpale traio ande vriam palpale ai o narodo lesko.

TE VISITIS O VASA MUSEUM

Tjasori poterdimaske

Kotar 2to Januari -  ko 31to Majo thaj katar 1no Septembro dzi ko 30 Decembro
10 angla mismeri (AM)– ko 5 pala mismeri (PM),  e Detragi katar 10 AM – ko 8 PM (Vasa Restauranto  katar 10 AM – ko 4 PM)

Kotar 1no Juni  -  ko 31to Augusto
8:30 AM – ko 6 PM
(Vasa Restauranto katar 9:30 AM – ko 5:30 PM)

31 december
10 AM – ko 3 PM
(Vasa Restauranto katar 11:30 AM – ko 2 PM)

Pandado 1 janari, 23 - 25 december

Entrada kasa

Barenge SEK 130
Glatenge (0 - 18 bers) SEK 0
Studenti (mangen lil) SEK 100

Koloando museum inglesisko le buot tjasuoriando djes.
Kolo grupasa mai buot sar 9 jene mosai te len vriama mai anglal.
E-mail te les vriama: boknigen.vasa@maritima.se

Adžahar ka dža ko Vasamuzej

O muzej nalazinelape ko ostrovo Djurgården, desno palo o mosti Djurgårdsbron. I adreza tani Galärvarvsvägen 14 ko Stockholm.   Phirindoj tari i Stockholm centalno stanica (30 minutia) ja tari i telophuvjakiri železnikani stanica Karlaplan (10 minutia). Tranvaj 7 taro o Sergels torg/Hamngatan ki stanica Nordikano muzej (Nordiska museet)/Vasamuzej. Avtobuzi 69 taro i centralno stanica ko Stockholm ja Sergels torg dži ki stanica Djurgårdsbron. Avtobuzi 44 taro Karlaplan dži ki stanica Nordikano muzej (Nordiska museet)/Vasamuzej. Brodea dži ko Djurgården tari i brana (Slussen) Gamla stan hem nilaeskoro vakti (vreme) taro Nybroplan.

O Djurgården

Varekana sas le anperatchengi pov kai astarenas jigenji,eisola katar o Djurgården si akana defial shukar rekrationa ai piraijimasko gor maskaral ando centrumo le stockholmosko, diklo katar milivoia narodo sako bers. Andre si tume vi o Skansen, la lumiako pervo poterdo ande barval museum, Junibacken kai si katar e drago kamimaski kniskale glatenge katar e Astrid Lindgren, o gröna Lund parko kelimasko,o Vasa museum ai buot kaver.

Kana aven gajensa vai busosa

Parkeringo si avrial o museum.

Privat matorasa

O parkeringo pares ando Djurgården. Mai voshoro te parkis  mai anglal sar te areses kai o podo --  po Strandvägen vai po Narvavägen

.